{"id":2769,"date":"2017-03-11T01:24:35","date_gmt":"2017-03-10T22:24:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.celikavukatlik.com.tr\/?p=2769"},"modified":"2017-03-11T01:24:35","modified_gmt":"2017-03-10T22:24:35","slug":"tuketici-hakem-heyetleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/","title":{"rendered":"T\u00fcketici Hakem Heyetleri"},"content":{"rendered":"I. G\u0130R\u0130\u015e\n\u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z ba\u015flar\u0131na \u00e7\u00f6zemeyecekleri anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve t\u00fcketici menfaatlerini korumak amac\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmler aranmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hemen hemen her hukuk d\u00fczeninde pozitif hukuka y\u00f6nelik t\u00fcketiciyi koruyucu h\u00fck\u00fcmlere yer verilmi\u015ftir.\nBu ba\u011flamda, 23.2.1995 tarih ve 4077 say\u0131l\u0131 \u201cT\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun (TKHK) ile t\u00fcketicilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin bir tak\u0131m d\u00fczenlemeler getirilmi\u015f, kan\u0131mca (yetersiz de olsa) bu alanda \u015fimdiye kadarki mevzuat bo\u015flu\u011fu giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\nBu ba\u011flamda, s\u00f6z konusu d\u00fczenleme kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcketicilerin u\u011frayaca\u011f\u0131 zararlar\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve ortaya \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleme konusunda ayr\u0131ca bir d\u00fczenleme konusu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Buradaki incelememizde, bu Kanun kapsam\u0131nda t\u00fcketici ile sat\u0131c\u0131 veya \u00fcretici aras\u0131nda \u00e7\u0131kacak uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n nerede, hangi prosed\u00fcr alt\u0131nda ve nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fine ili\u015fkin hususlar \u00fczerinde durulacakt\u0131r. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun t\u00fcketiciler ile sat\u0131c\u0131 ve \u00fcreticiler aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde iki \u00f6nemli m\u00fcesseseye yer vermi\u015f bulunmaktad\u0131r; Bunlar: T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti (TKHK m. 22) ile T\u00fcketici Mahkemeleri (TKHK. m.23)\u2019dir.\n\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, her iki m\u00fcesseseyi ayr\u0131 ayr\u0131 ele alarak inceledik. S\u0131ras\u0131yla T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetleri hakk\u0131nda genel bilgi verilerek, olu\u015fumu, kurulu\u015fu, yap\u0131s\u0131, kararlar\u0131n\u0131n hukuki nitelikleri ve ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi vererek \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde T\u00fcketici Mahkemelerine yer verdik. Yine burada da s\u0131ras\u0131yla olu\u015fumu, kararlar\u0131, yarg\u0131lama usul\u00fc, g\u00f6rev ve yetki sorunu ele al\u0131nm\u0131\u015f ve alt ba\u015fl\u0131klar halinde a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n<h1 data-fontsize=\"36\" data-lineheight=\"48\">II. T\u00dcKET\u0130C\u0130 SORUNLARI HAKEM HEYET\u0130<\/h1>\nA. Genel Olarak\nDevlet yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n i\u015f yo\u011funlu\u011fu nedeniyle yava\u015fl\u0131\u011f\u0131, masrafl\u0131 olu\u015fu ve a\u011f\u0131r i\u015f y\u00fck\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fundan, sosyal koruma amac\u0131na elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, alternatif bir uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm mercii olarak T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetleri kurulmu\u015ftur. B\u00f6ylece hem t\u00fcketici ile sat\u0131c\u0131 veya sa\u011flay\u0131c\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ve kolay \u015fekilde, en az masrafla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi1 hem de t\u00fcketici mahkemelerinin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn hafifletilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.\nHukukumuzda T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti (TSHH) ile ilgili d\u00fczenlemeler TKHK. ve T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetleri Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019 nde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\nTKHK. nun 22. Maddesi \u201c Bakanl\u0131k, il ve il\u00e7e merkezlerinde, bu Kanunun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla en az bir t\u00fcketici sorunlar\u0131 hakem heyeti olu\u015fturmakla g\u00f6revlidir\u201d demektedir.\n\nB. Kurulu\u015fu\n\u00dclkemizde TSHH\u2019 leri 4077 sayl\u0131 TKHK\u2019 n\u0131n 22.maddesi h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca kurulmu\u015ftur. 2 Buna g\u00f6re; \u201cBakanl\u0131k, il ve il\u00e7e merkezlerinde, bu Kanunun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla en az bir t\u00fcketici sorunlar\u0131 hakem heyeti olu\u015fturmakla g\u00f6revlidir.\u201d\n\n1\nULUKAPI \u00d6mer; \u201cT\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun \u00c7er\u00e7evesinde Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131 (T\u00fcketici Mahkemeleri)\u201d, Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi 1996, C:5 Say\u0131 1-2, Prof. Dr. \u015eakir Berki\u2019 ye Arma\u011fan, (s. 77-101), s. 79.\n2\nTUTUMLU Mehmet Akif; \u201cT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetlerinin Yap\u0131s\u0131, \u0130\u015fleyi\u015fi, Sorunlar\u0131 ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri\u201d Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara 2006, s. 30.,TUTUMLU Mehmet Akif; \u201cT\u00fcketici Mahkemeleri G\u00f6rev ve Yetki S\u0131n\u0131rlar\u0131\u201d Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara 2006, s. 176.\n\nBunun yan\u0131 s\u0131ra TSHHY.\u2019 nin 5. maddesinde ihtiya\u00e7 halinde birden fazla TSHH kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019 na yetki verilmi\u015ftir.\u00a0TSHHY\u2019 De ayr\u0131ca ihtiya\u00e7 duyulan hallerde b\u00fcy\u00fck\u015fehir stat\u00fcs\u00fcndeki illerde ve di\u011fer il ve il\u00e7elerde il m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak birden fazla hakem heyetinin kurulabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015fu an i\u00e7in TSHH 975 merkezde kurulmu\u015ftur. \u0130statistiklere g\u00f6re 2008 y\u0131l\u0131ndan bu yana T\u00fcketici Hakem Heyetlerine yap\u0131lan y\u0131ll\u0131k ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 %70 oran\u0131nda artarak 2010 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k olarak 180.000 e ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyor.\n\n2010 y\u0131l\u0131nda heyete yap\u0131lan ba\u015fvurular\u0131n %75\u2019i t\u00fcketici lehine, %12,5\u2019u aleyhine, geriye kalan\u0131 ise halen incelemede ya da ba\u015fka bir kuruma sevkedilmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.4 T\u00fcrkiye genelinde toplam 975 adet T\u00fcketici Hakem Heyeti bulunuyor. Bu verilere g\u00f6re heyet ba\u015f\u0131na ayl\u0131k ortalama ba\u015fvuru say\u0131s\u0131 sadece 15 olarak ger\u00e7ekle\u015fiyor.\n\nHakem heyetlerinin kurulu\u015fu ve g\u00f6rev alan\u0131 Madde 5-T\u00fcketiciler ile sat\u0131c\u0131 ve sa\u011flay\u0131c\u0131lar aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek amac\u0131yla veya t\u00fcketici mahkemelerinde delil olarak ileri s\u00fcr\u00fclebilecek kararlar\u0131 almak \u00fczere il ve il\u00e7e merkezlerinde hakem heyetleri kurulur.\n\n\u0130l hakem heyetleri il merkezi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde, il\u00e7e hakem heyetleri ise il\u00e7e s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde g\u00f6revli ve yetkilidir. Ba \u015f vurular, t\u00fcketicinin mal veya hizmeti sat\u0131n ald\u0131 \u011f \u0131 veya t\u00fcketicinin ikametgah\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerdeki hakem heyetine yap\u0131l\u0131r.\n\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir stat\u00fcs\u00fcnde bulunan illerde kurulan il hakem heyetleri, mal ve hizmet bedeli Bakanl\u0131k\u00e7a her y\u0131l Aral\u0131k ay\u0131 i\u00e7inde tespit ve ilan edilecek tutar\u0131n \u00fczerindeki uyu\u015fmazl\u0131klara bakmakla g\u00f6revli ve yetkilidir. Bu bedelin alt\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klara b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyesi s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde kurulu il\u00e7elerdeki hakem heyetlerince ikinci f\u0131krada belirtilen esaslar uyar\u0131nca bak\u0131l\u0131r.\n\nHakem heyetleri; g\u00f6rev, yetki veya \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ba\u015fvurular\u0131 do\u011frudan ilgili kurulu\u015flara veya hakem heyetlerine intikal ettirir.\nT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetlerine Ba\u015fvuru say\u0131s\u0131., eri\u015fim tarihi 26.10.2013.\n\nT\u00fcketici sorunlar\u0131 ile ilgili uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek \u00fczere \u00f6zel \u201dT\u00fcketici Mahkemeleri\u201d nin kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc halde (4077 say\u0131l\u0131 K. M. 23), ayr\u0131ca \u201cT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti\u201d kurulmas\u0131 yoluna gidilmesi, temelde t\u00fcketicilerin korunmas\u0131nda gecikmeksizin sonuca ula\u015fma iste\u011fini yans\u0131tmaktad\u0131r.\n\nAncak yap\u0131lan istatistik ara\u015ft\u0131rmalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcketicilerin sorunlar\u0131n\u0131 daha ekonomik ve h\u0131zl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilecekleri kurumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan habersiz olmalar\u0131 nedeni ile Devlet yarg\u0131s\u0131na ba\u015fvurduklar\u0131 ve sorun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn uzad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Kan\u0131m\u0131za g\u00f6re, halk\u0131n bu Heyetleri tan\u0131mas\u0131 ve bilgilendirilmeleri gerekmekte olup, bunlar\u0131 medya ara\u00e7lar\u0131yla aktarmak hem h\u0131zl\u0131 hem de etkili bir yol olacakt\u0131r.\n\n<strong>C. Olu\u015fumu<\/strong>\n\nHakem Heyeti, ba\u015fkan dahil 5 \u00fcyeden olu\u015fmaktad\u0131r. Hakem Heyetinin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, heyetin kuruldu\u011fu ildeki Sanayi ve Ticaret il m\u00fcd\u00fcr\u00fc veya g\u00f6revlendirece\u011fi bir memur, il\u00e7elerde kaymakam veya g\u00f6revlendirece\u011fi bir memur taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. (4077 say\u0131l\u0131 Kanun m.22 , TSHHY. Madde 7).\nBa\u015fkan d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer 4 \u00fcye a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir;\n\u2022 Belediye Ba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00f6revlendirece\u011fi &#8221; personel,\n\u2022 Baronun g\u00f6revlendirece\u011fi bir avukat,\n\u2022 T\u00fcketici \u00f6rg\u00fctlerinin se\u00e7ecekleri bir \u00fcye,\n\u2022 Sat\u0131c\u0131n\u0131n tacir oldu\u011fu uyu\u015fmazl\u0131klarda ticaret odas\u0131n\u0131n, esnaf ve sanatkar oldu\u011fu uyu\u015fmazl\u0131klarda illerde esnaf ve sanatkarlar odalar\u0131 birli\u011finin, il\u00e7elerde esnaf ve sanatkarlar odas\u0131n\u0131n g\u00f6revlendirece\u011fi bir \u00fcye.\n\nHakem Heyetlerinin olu\u015fumunun sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde noksan \u00fcyelikler ba\u015fkan\u0131n, belirlenecek \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilmesi \u00fczerine, belediye meclislerince re\u2019sen doldurulur. (TSHHY. m. 7\/4)\nHakem heyetinin kurulu\u015fu s\u0131ras\u0131nda t\u00fcketici \u00f6rg\u00fct\u00fc bulunmayan il veya il\u00e7ede t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctlerinden birinin sonradan kurulmas\u0131 halinde, belediye meclisi taraf\u0131ndan tespit edilen \u00fcyenin g\u00f6revi sona erer ve yerine t\u00fcketici \u00f6rg\u00fct\u00fc temsilcisi g\u00f6rev al\u0131r. Buna ili\u015fkin i\u015flemler hakem heyeti ba\u015fkan\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. (TSHHY. m. 7\/5)\nBa\u015fkan d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fcyelerin g\u00f6rev s\u00fcreleri iki y\u0131l olup, Hakem Heyetinin \u00fcyelerinin ta\u015f\u0131malar\u0131 zorunlu oldu\u011fu belli baz\u0131 \u015fartlar da ayr\u0131ca TSHHY. \u2018nin 8 inci maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00dcyelerin ge\u00e7erli mazeretlerinin toplant\u0131dan \u00f6nce ba\u015fkan iletti\u011fi durumlar haricinde toplant\u0131ya kat\u0131lmalar\u0131 zorunludur. \u00dcst \u00fcste 4 toplant\u0131ya\u00a0mazeretsiz olarak veya mazeretli olup 3 ayl\u0131k s\u00fcrede yap\u0131lan hi\u00e7bir toplant\u0131ya kat\u0131lmayan \u00fcyelerin \u00fcyelikleri d\u00fc\u015fer.\nT\u00fcm bu \u00fcyelerin yan\u0131 s\u0131ra Devlet memurlar\u0131 aras\u0131ndan en az bir asil bir yedek raport\u00f6r g\u00f6revlendirilir. Bu raport\u00f6r\u00fcn, herhangi bir oy hakk\u0131n\u0131n olmamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; dosya ve rapor haz\u0131rlamak, g\u00fcndem belirlemek, tutanak tutmak ve evrak i\u015flerini y\u00fcr\u00fctmek gibi g\u00f6revleri vard\u0131r.\n\nZEVKL\u0130LER Ayd\u0131n; \u201cA\u00e7\u0131klamal\u0131 T\u00fcketici Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u201d Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, s. 229.\n\n<strong>D. Heyetin Hukuki Niteli\u011fi<\/strong>\n\nT\u00fcketicilerle sat\u0131c\u0131lar veya sa\u011flay\u0131c\u0131lar aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n, hen\u00fcz mahkemeye yans\u0131madan ve \u201cdava\u201d ya d\u00f6n\u00fc\u015fmeden; hakim s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mayan \u201cba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer\u201d taraf\u0131ndan (\u201ch\u00fckme\u201d de\u011fil) \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flanmas\u0131, alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn tipik unsurlar\u0131 say\u0131lmaktad\u0131r. 6 T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetleri, resmi kurulu\u015f olarak g\u00f6rev yapmalar\u0131na ra\u011fmen, bu unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar.7 \u00d6\u011fretide, TSHH\u2019 nin alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirme ba\u011flam\u0131nda uygulad\u0131klar\u0131 y\u00f6netimin \u201carabuluculuk\u201d, \u201csulhe te\u015fvik edici kurul\u201d niteli\u011finde oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.8\nArabuluculuk sistemi ile birebir ayn\u0131 olmasa da 9, Hakem Heyetlerinin kararlar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan,10 nitelikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7ekten de arabulucular\u0131n kararlar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi11 T\u00fcketici Hakem Heyetleri Kararlar\u0131n\u0131n da bir kesinli\u011fi olmay\u0131p, Mahkemelerde delil niteli\u011findedir.\nBenim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m TUTUMLU\u2019 nun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne 12 g\u00f6re; Mahkeme olmad\u0131klar\u0131 apa\u00e7\u0131k belli olan TSHH\u2019 ler, HMK.\u2019 n\u0131n 412 \u2013 443. Maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenen (dar ve teknik) anlamda \u201ctahkim kurulu\u201d niteli\u011finde de de\u011fildirler. TSHH, yap\u0131 ve i\u015flev olarak devlet yarg\u0131s\u0131na alternatif eden uyu\u015fmazl\u0131k yoludur.\nBelirli bir de\u011ferin alt\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klarda TSHH\u2019 ye ba\u015fvuru zorunlulu\u011funun getirilmi\u015f olmas\u0131 ile, \u201cmecburi tahkim\u201d niteli\u011fi kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.13\n\nILDIR G\u00fclg\u00fcn; \u201cAlternatif Uyu\u015fmazl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc (Medeni Yarg\u0131ya Alternatif Y\u00f6ntemler)\u201d, Ankara 2003, s. 23 vd.\n\u00d6ZBEK Mustafa; \u201cAlternatif Uyu\u015fmazl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc\u201d, Ankara 2004, s. 396.\n\nILDIR; s. 130.\n\nArabulucular\u0131n kararlar\u0131 kesin ve ba\u011flay\u0131c\u0131 olmamakla birlikte tavsiye niteli\u011finde kararlard\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Hakem Heyetleri kararlar\u0131 Mahkemelerde delil niteli\u011findedir.\n\n\u2022 ZEVKL\u0130LER; s. 238.\n\n\u2022 TUNCAY Can; \u201cToplu \u0130\u015f Hukuku\u201d, Beta Yay\u0131nlar\u0131, 2. B., A\u011fustos 2010 \u0130stanbul, s. 262.\n\n\u2022 TUTUMLU; s. 37.\n\n\u2022 ILDIR; s. 137, \u00d6ZBEK; s. 397\n\n<strong>E. G\u00f6revleri<\/strong>\n\nTKHK. n\u0131n 22 nci maddesinin 7 nci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; 25 inci maddede cezai yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanm\u0131\u015f hususlar d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm uyu\u015fmazl\u0131klar, t\u00fcketici sorunlar\u0131 hakem heyetlerinin g\u00f6rev ve yetkileri kapsam\u0131ndad\u0131r.\u00a0G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere TSHH\u2019 nin g\u00f6rev s\u0131n\u0131rlar\u0131 olduk\u00e7a geni\u015f kapsaml\u0131 neredeyse T\u00fcketici Mahkemelerinin g\u00f6rev s\u0131n\u0131rlar\u0131 ile e\u015fde\u011ferde tutulmu\u015ftur.\u00a0Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde mal veya hizmetin sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yer hakem heyetine ba\u015fvurular yap\u0131l\u0131r. Kap\u0131dan sat\u0131\u015flara ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda t\u00fcketicinin bulundu\u011fu yerdeki hakem heyetine ba\u015fvurulur. T\u00fcketicinin ikametgah\u0131 ile sat\u0131c\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerin ayr\u0131 ayr\u0131 olmas\u0131 halinde, t\u00fcketici, ilgili hakem heyetine iletilmek \u00fczere ikametgah\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yer hakem heyetine de ba\u015fvurabilir (TSHHY.m.5\/III). Bu durumda, ba\u015fvuru tarihi, t\u00fcketicinin bulundu\u011fu yerdeki hakem heyetine ba\u015fvurdu\u011fu tarih olarak kabul edilmelidir.\n\nUyu\u015fmazl\u0131k konusunun de\u011feri \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, b\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindeki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n, hangi hakem heyetlerince \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fine ili\u015fkin hususu esas alm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, B\u00fcy\u00fck\u015fehir stat\u00fcs\u00fcnde bulunan illerde kurulan il hakem heyetleri, mal ve hizmet bedeli Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131nca her y\u0131l ba\u015f\u0131nda belirlenecek tutar\u0131n \u00fczerindeki uyu\u015fmazl\u0131klara bakmakla g\u00f6revlendirilmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, belirlenen bu bedelin alt\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar, b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyesi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kurulu il\u00e7elerdeki hakem heyetlerince \u00e7\u00f6z\u00fcmlenir (TSHHY.m.5\/ IV). Uyu\u015fmazl\u0131k konusu \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcne g\u00f6re ise, hakem heyetleri, TKHK. m.25\u2019de cezai yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanm\u0131\u015f hususlar d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcketiciler ile sat\u0131c\u0131lar aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klara bakmaktad\u0131r (TKHK.m.22\/5; TSHHY.m.2).\n\nKanun koyucu, t\u00fcketicilerin uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda g\u00f6revli ve yetkili hakem heyeti yerine, g\u00f6revsiz ve yetkisiz hakem heyetine ba\u015fvurulmas\u0131 halinde bunu ge\u00e7ersiz addetmemi\u015ftir. 15 S\u00f6z konusu d\u00fczenlemeye g\u00f6re, \u201chakem heyetleri, g\u00f6rev, yetki ve \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ba\u015fvurular\u0131 do\u011frudan ilgili kurulu\u015flara veya hakem heyetlerine intikal ettirir\u201d (TSHHY.m.5\/V) h\u00fckm\u00fcne yer vermi\u015ftir.\u00a0TSHHY\u2019 nin m.6\u2019ya g\u00f6re, Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131nca b\u00fcy\u00fck\u015fehir stat\u00fcs\u00fcnde bulunan illerde ve ayr\u0131ca ihtiya\u00e7 halinde di\u011fer il ve il\u00e7elerde il m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak birden fazla hakem heyetinin kurulmas\u0131 halinde, bu hakem heyetleri aras\u0131ndaki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 konusunda herhangi bir d\u00fczenleme getirilmemi\u015ftir. 16 Benimde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m ULUKAPI\u2019 n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, b\u00f6yle bir durumda hakem heyetlerinin g\u00f6rev ve yetkisi dahilinde bulunan uyu\u015fmazl\u0131klara y\u00f6nelik ili\u015fki bir i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ili\u015fkisidir. Bu basit i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ili\u015fkisini il ve il\u00e7elerde sanayi ve ticaret il m\u00fcd\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmelidir.\n\nTKHK de\u011fi\u015fik 22. Maddesine g\u00f6re\u00b8 de\u011feri (2013 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 1.191,52 TL\u2019 nin) alt\u0131nda bulunan uyu\u015fmazl\u0131klarda TSHH lere ba\u015fvuru zorunludur. Bu uyu\u015fmazl\u0131kta heyetin\u00a0verece\u011fi kararlar\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 niteli\u011fi olup, \u0130\u0130K. M. 38\u2019 e g\u00f6re de ilaml\u0131 icra yolu ile takibe konabilir.\u00a0De\u011feri 1.191,52 TL den yukar\u0131 olan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in de Hakem Heyetlerine ba\u015fvuru engel de\u011fildir. Ancak bu durumda \u00e7\u0131kan kararlar\u0131n art\u0131k ilaml\u0131 icra yolu ile takibe konmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmamakta, Mahkemelerde delil niteli\u011finde g\u00f6r\u00fclmektedir.\n\n\u2022 TUTUMLU; s. 40.\n\u2022 ULUKAPI; s. 3.\n\u2022 ULUKAPI; s. 3 ve 4.\n\nDe\u011feri her y\u0131l belirlenen miktar\u0131n alt\u0131nda olan uyu\u015fmazl\u0131klarda ise, yukar\u0131da da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, TSHH\u2019 ye ba\u015fvuru zorunlulu\u011fu t\u00fcm uyu\u015fmazl\u0131klar i\u00e7in mevcuttur. Me\u011ferki idari para cezas\u0131 olmas\u0131n.\nParasal s\u0131n\u0131r her y\u0131l yeniden belirlenir ve her y\u0131l Aral\u0131k ay\u0131nda Resmi Gazetede yay\u0131mlan\u0131r. Buna g\u00f6re 2013 y\u0131l\u0131 ile ilgili parasal s\u0131n\u0131r a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.\n\u2022 01.01.2013 tarihinden itibaren ge\u00e7erli olmak \u00fczere t\u00fcketici sorunlar\u0131 hakem heyetlerinin kararlar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00fcst veya t\u00fcketici mahkemelerinde delil olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin alt parasal s\u0131n\u0131r 1.191,52 TL,\n\u2022 B\u00fcy\u00fck\u015fehir stat\u00fcs\u00fcnde bulunan illerde faaliyet g\u00f6steren il hakem heyetlerinin uyu\u015fmazl\u0131klara bakmakla g\u00f6revli ve yetkili olmalar\u0131na ili\u015fkin alt parasal s\u0131n\u0131r 3.110,58 TL olarak tespit edilmi\u015ftir.17\nBuna g\u00f6re, \u015fikayete konu tutar 1.191,52 TL\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck ise t\u00fcketiciler \u015fikayetlerini \u0130l\u00e7e Hakem Heyetleri\u2019 ne yapmal\u0131d\u0131r. Bu tutar\u0131n alt\u0131ndaki \u015fikayetler i\u00e7in verilen kararlar mahkeme ilam\u0131 h\u00fckm\u00fcnde olup icra arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tahsili m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\n\nBu tutar\u0131n \u00fcst\u00fcnde ve 3.110,58 TL\u2019ye kadar olan \u015fik\u00e2yetlerde, hakem heyetlerine ba\u015fvurulur ancak bu kararlar T\u00fcketici Mahkemelerinde delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu hususta Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun vermi\u015f oldu\u011fu bir kararda 18da belirtildi\u011fi \u00fczere;\n\n\u201c\u2026..g\u00f6rev miktar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetine ba\u015fvurunun zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fvuru halinde T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetince verilen karar\u0131n delil niteli\u011finde oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla davac\u0131n\u0131n T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti karar\u0131n\u0131n iptalini istemekte hukuki yarar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131\u2026\u2026\u201d gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131 vermi\u015ftir.\n\nBu parasal s\u0131n\u0131rlar her y\u0131l\u0131n Ekim ay\u0131 sonunda Devlet \u0130statistik Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn Toptan E\u015fya Fiyatlar\u0131 Endeksinde meydana gelen y\u0131ll\u0131k ortalama fiyat art\u0131\u015f\u0131 oran\u0131nda artmakta ve bu durum, Bakanl\u0131k\u00e7a her y\u0131l Aral\u0131k ay\u0131 i\u00e7inde Resmi Gazete de ilan edilmektedir.\n\n<strong>TSHH g\u00f6rev alanlar\u0131na girmeyen hususlar \u015funlard\u0131r:<\/strong>\n\u2022 Cezai Yapt\u0131r\u0131mlar (TKHK. m. 25),\n18 Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 06.10.2010 T.,2010\/13-244 E., 2010\/459 K. Say\u0131l\u0131 ilam\u0131.\n\n\u2022 \u0130dari Yarg\u0131 alan\u0131na giren uyu\u015fmazl\u0131klar (TKHK. m. 26\/2),\n\u2022 \u0130htiyati tedbirler (\u0130\u0130K. m. 257 vd.)\n\u2022 Delil Tespiti (HMK. m. 400 vd.),\n\nT\u00fcketici hakem heyetlerine uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda ba\u015fvuru halinde, hakem heyeti Y\u00f6netmelikte belirlenen her ay\u0131n ikinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc haftalar\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinde toplanarak (TSHHY.m.14\/I), ba\u015fvurusu tarihi ve s\u0131ras\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak en ge\u00e7 bir ay i\u00e7inde uyu\u015fmazl\u0131k konusunu karara ba\u011flar (TSHHY. m. 13\/1). Ancak uygulama da bu s\u00fcre i\u015f yo\u011funlu\u011fu fazla olan Heyetlerde 3 hatta 4 ay\u0131 bulmaktad\u0131r. Acele haller ile hakem heyetlerinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde, baz\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6ncelikle sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (TSHHY. m. 13\/2).\nHakem heyeti, en az \u00fc\u00e7 \u00fcye ile toplan\u0131r ve oturuma kat\u0131lanlar\u0131n oy \u00e7oklu\u011fu ile karar verir. \u00dcyeler \u00e7ekimser oy kullanamaz. Oylar\u0131n e\u015fit olmas\u0131 halinde ba\u015fkan\u0131n oy kulland\u0131\u011f\u0131 taraf \u00e7o\u011funlukta say\u0131l\u0131r (TSHHY. m. 17). Hakem heyetlerince inceleme, kural olarak dosya \u00fczerinde yap\u0131l\u0131r. Gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde taraflar dinlenmektedir. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde, &#8220;l\u0131k ve teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirki\u015fi deliline ba\u015fvurulabilir. Ancak, se\u00e7ilecek bilirki\u015fi bir ki\u015fiden fazla olamayaca\u011f\u0131 gibi, ayn\u0131 konuda birden fazla bilirki\u015fi deliline ba\u015fvurulamaz (TSHHY.m.20\/II).\nUygulamada ki bilirki\u015fi incelemeleri teknik a\u00e7\u0131dan yetersiz ve hi\u00e7bir incelemeye dayanmadan verilen g\u00f6r\u00fc\u015fler \u015f eklinde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu hususun da nedeninin bilirki\u015fi \u00f6deneklerinin ge\u00e7 ve az yatmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmektedir. Kan\u0131m\u0131za g\u00f6re, bu hususta hem kendisini vekille temsil ettiren \u015fikayet\u00e7iler i\u00e7in hem de bilirki\u015fi \u00fccretlerinin \u00f6denmesi i\u00e7in heyetin karar vermesi ve kar\u015f\u0131 tarafa y\u00fckletmesi yerinde olacakt\u0131r. B\u00f6ylelikle, vekillerin \u00fccreti vekalet almak i\u00e7in Hakem heyetine ba\u015fvurmadan direk T\u00fcketici Mahkemelere gitmeleri engellenecektir. Engellenememesi hususu hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131ran bir olgudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir hakk\u0131n d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 ( suiistimalini ) olu\u015fturdu\u011fu gibi bir hakk\u0131n k\u00f6t\u00fc kullan\u0131lmas\u0131 da \u00e7o\u011funlukla d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fer.19\nBurada uygulamada kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir hususa ayr\u0131ca dikkat \u00e7ekmek gerekirse; De\u011feri 1.191,52 TL nin alt\u0131nda bulunan uyu\u015fmazl\u0131klarda t\u00fcketici sorunlar\u0131 hakem heyetlerine ba\u015fvuru zorunludur.20\n\n<strong>F. Yetki<\/strong>\n\nTSHH lerin yetkisi TSHHY nin m.5\/2-4 te d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, TSHH lerin co\u011frafi yetkileri, il ve il\u00e7e s\u0131n\u0131rlar\u0131 itibariyle tayin olunmu\u015ftur.\nT\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise iki tane yetki kural\u0131 ge\u00e7erlidir. Buna g\u00f6re, t\u00fcketicinin se\u00e7imine g\u00f6re, Mal veya hizmetin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer TSHH ya da T\u00fcketicinin ikametgah\u0131nda bulunan TSHH yetkilidir. Yetkili TSHH ne ba\u015fvurulmas\u0131 durumunda\n\nAK\u0130PEK G. Jale\/AKINT\u00dcRK Turgut; \u201cKi\u015filer Hukuku\u201d, Beta Yay\u0131nlar\u0131, Yenilenmi\u015f 6. B., Ocak-\u0130stanbul 2007, s. 189.\n\nMcCARTHY \u015eAH\u0130N Oya; \u201cS\u00f6zle\u015fme Serbestisinin Bir S\u0131n\u0131r\u0131 Olarak T\u00fcketici Hukuku ve Uygulamas\u0131\u201d, makale, s. 21.\n\nyetkisiz TSHH nin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp \u00e7\u00f6zmeyece\u011fi, Kanun ve Y\u00f6netmelikte d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Yetkisizlik durumunda, yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere, yetkisiz heyet yetkili TSHH ye ba\u015fvuruyu intikal ettirecektir. Yetkisiz TSHH nin vermi\u015f oldu\u011fu kararlar i\u00e7in ise T\u00fcketici Mahkemelerinde karar\u0131n iptali i\u00e7in dava a\u00e7mak i\u00e7in engel g\u00f6z\u00fckmemektedir.\n<h3 data-fontsize=\"24\" data-lineheight=\"24\">III. T\u00dcKET\u0130C\u0130 MAHKEMELER\u0130<\/h3>\n<strong>A. Genel Olarak<\/strong>\n\nSeri \u00fcretimin had safhaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ondokuzuncu y\u00fczy\u0131ldan sonra kullan\u0131lmaya ba\u015flanan \u201ct\u00fcketici\u201d kavram\u0131, verimlili\u011fin ve buna ba\u011fl\u0131 olarak t\u00fcketimin ola\u011fan\u00fcst\u00fc art\u0131\u015f\u0131 ile, \u00f6zel hukuki himayeye mazhar g\u00f6r\u00fclen bir hukuk \u00f6znesi haline gelmi\u015ftir.21 T\u00fcketicilerin, mal ve hizmeti sunan ki\u015filer kar\u015f\u0131s\u0131nda bilgi ve ekonomik a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, Medeni ve Bor\u00e7lar Kanunu h\u00fck\u00fcmlerinin t\u00fcketicinin korunmas\u0131nda yetersiz kalmas\u0131, \u00d6zel Mahkemelerin kurulmas\u0131 gere\u011fini artt\u0131rm\u0131\u015f ve T\u00fcketici Mahkemeleri kurulmu\u015ftur.\u00a0Ger\u00e7ekten \u00d6zel Mahkemeler; belli nitelikteki ki\u015filer veya meslek gruplar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klar ile kapsam\u0131 ve uygulama alan\u0131 yasayla belirlenmi\u015f belli i\u015f ve davalara bakmak \u00fczere \u00f6zel kanunlarla kurulmu\u015f mahkemelerdir.22 \u00d6zel mahkemeler &#8220;l\u0131k esas\u0131na dayan\u0131r.23 Bu a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re T\u00fcketici Mahkemeleri \u00f6zel mahkeme niteli\u011findedir.\n\nYasan\u0131n t\u00fcketici tan\u0131m\u0131na uyan ve yasada belirtilen mallar ile hizmetleri, bunlar\u0131 t\u00fcketiciye sunmay\u0131 meslek edinmi\u015f mal ve hizmet piyasalar\u0131ndan edinen, kullanan veya yararlanan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin taraf\u0131n\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc hukuki i\u015flem bizi TKHK kapsam\u0131 i\u00e7ine alacak ve bu hukuki i\u015flemden kaynaklanan uyu\u015fmazl\u0131klara da \u00f6zel ihtisas mahkemeleri olan T\u00fcketici Mahkemeleri\u2019 nde bak\u0131labilecektir.24\n\n<strong>B. Kurulu\u015fu<\/strong>\nTKHK n\u0131n 22. Maddesinde \u201cBakanl\u0131k, il ve il\u00e7e merkezlerinde, bu Kanunun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla en az bir t\u00fcketici sorunlar\u0131 hakem heyeti olu\u015fturmakla g\u00f6revlidir\u201d denmektedir.\n\n<strong>C. T\u00fcketici Mahkemelerinin G\u00f6rev Alan\u0131na Giren Dava ve \u0130\u015fler<\/strong>\n\nASLAN \u0130. Y\u0131lmaz; \u201c T\u00fcketici Hukuku\u201d, 2. Bask\u0131, Bursa 2004, s. 1.\n\n\u2022 ULUKAPI; s. 87.\n\u2022 TUTUMLU; s. 64.\n\u2022 McCarthy; s. 25.\n\nT\u00fcketici Mahkemesi ile di\u011fer hukuk mahkemeleri aras\u0131ndaki ili\u015fki g\u00f6rev ili\u015fkisidir. Bu nedenle g\u00f6reve ili\u015fkin kurallar T\u00fcketici Mahkemesi ile di\u011fer hukuk mahkemeleri aras\u0131nda da uygulama yeri bulur. 25 4077 say\u0131l\u0131 TKHK\u2019 n\u0131n uygulanmas\u0131yla ilgili olarak \u00e7\u0131kacak her t\u00fcrl\u00fc ihtilaflara t\u00fcketici mahkemelerinde bak\u0131lmas\u0131 yasal bir zorunluluktur. T\u00fcketici mahkemeleri uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde basit yarg\u0131lama usul\u00fc uygulanacakt\u0131r.\u00a0a. 4007 say\u0131l\u0131 TKHK\u2019da D\u00fczenlenen S\u00f6zle\u015fmelerden Kaynaklanan Davalar\u00a0TKHK. da belli baz\u0131 sat\u0131m s\u00f6zle\u015fmeleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bunlara k\u0131saca de\u011finmek, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar silsilesi i\u00e7in yerinde olacakt\u0131r.\u00a0aa. Sat\u0131m S\u00f6zle\u015fmeleri\u00a0TKHK\u2019 da belirtilen s\u00f6zle\u015fmelerden ilki Taksitle Sat\u0131m S\u00f6zle\u015fmeleridir. Bu tip s\u00f6zle\u015fmenin t\u00fcm unsurlar\u0131 TKHK. m.6\/A da say\u0131lm\u0131\u015f olup, bu unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131mayan taksitle sat\u0131m s\u00f6zle\u015fmesinin ge\u00e7ersiz olaca\u011f\u0131n\u0131, bu durumda taraflar\u0131n ald\u0131klar\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda birbirlerine iade ile y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131na karar vermi\u015ftir.\n\nKap\u0131dan Sat\u0131\u015flar; ise sat\u0131\u015f i\u015fleminin mekanlar d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Yani, sat\u0131\u015f i\u015flemini yapan ki\u015fi t\u00fcketicinin bulundu\u011fu yere gitmek suretiyle bu sat\u0131\u015f i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Bu yerler, ev, otel, i\u015fyeri, u\u00e7ak vb. yerlerdir. Bu tip sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6zle\u015fmenin yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131l\u0131p bir n\u00fcshas\u0131n\u0131n t\u00fcketiciye verilmesi zorunlulu\u011fu vard\u0131r. T\u00fcketici, kap\u0131dan sat\u0131\u015f i\u015fleminde, ald\u0131\u011f\u0131 mal\u0131 yedi g\u00fcnl\u00fck cayma s\u00fcresi i\u00e7erisinde kabul edebilir ya da hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeksizin cayma hakk\u0131n\u0131 kullanabilir.\n\nKampanyal\u0131 Sat\u0131\u015flar ise Kampanyal\u0131 pe\u015fin ve taksitli sat\u0131\u015flar olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r. Bu sat\u0131\u015flarda da t\u00fcketicinin hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeksizin cayma hakk\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Ancak cayma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 \u015fekil \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015f olup, t\u00fcketici cayma iradesini noter ya da iadeli taahh\u00fctl\u00fc mektupla bildirilmek zorundad\u0131r. Ayr\u0131ca bu sat\u0131\u015f t\u00fcr\u00fcnde de kap\u0131dan sat\u0131\u015flar da oldu\u011fu gibi s\u00f6zle\u015fmenin yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131l\u0131p bir n\u00fcshas\u0131n\u0131n t\u00fcketiciye verilmesi zorunlu tutulmu\u015ftur.\n\nMesafeli S\u00f6zle\u015fmeler taraflar\u0131n fiziksel olarak kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmeksizin, ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 (yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel, telefon, elektronik ve di\u011fer ara\u00e7lar) yard\u0131m\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131, s\u00f6zle\u015fmeye konu mal\u0131n veya hizmetin t\u00fcketiciye an\u0131nda veya sonradan teslimini veya ifas\u0131n\u0131 i\u00e7eren s\u00f6zle\u015fmelere denilmektedir.26 T\u00fcketicinin aldat\u0131lmas\u0131 riskinin bu tip s\u00f6zle\u015fmelerde daha \u00e7ok oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bu nedenle Yasa da s\u00f6zle\u015fmenin kurulmas\u0131ndan \u00f6nce, sat\u0131c\u0131 veya sa\u011flay\u0131c\u0131lara baz\u0131 \u00f6nbilgileri vermesi \u00f6devi y\u00fcklemi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ta t\u00fcketici bu bilgileri do\u011fru ve eksiksiz olarak edindi\u011fini yaz\u0131l\u0131 olarak teyit etmek durumundad\u0131r.\nBunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Devre Tatil S\u00f6zle\u015fmeleri, Paket Tur S\u00f6zle\u015fmeleri, T\u00fcketici Kredi S\u00f6zle\u015fmeleri, S\u00fcreli Yay\u0131n Kampanyalar\u0131, Kredi Kart\u0131 S\u00f6zle\u015fmeleri ve Abonelik S\u00f6zle\u015fmeleri nde \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klarda da T\u00fcketici Mahkemelerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.\n\nKIRMIZI Mustafa;\n\n\u201cT\u00fcketici Hukuku\u201d, Bilge yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara -May\u0131s 2011, s. 300.\n\nTUTUMLU; s. 101.\n\nb. TKHK\u2019 da D\u00fczenlenmeyen S\u00f6zle\u015fmelerden Kaynaklanan Davalar\n\nBu tip s\u00f6zle\u015fmeler TKHK d\u0131\u015f\u0131nda bir kanunda d\u00fczenlenmi\u015f olabilece\u011fi gibi, hi\u00e7 kanun ile d\u00fczenlenmemi\u015f \u201cisimsiz s\u00f6zle\u015fmeler\u201d olabilir. Bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in t\u00fcketici mahkemelerine ba\u015fvurulmas\u0131, dava konusu s\u00f6zle\u015fmenin TKHK da d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 \u015fart olmamakla birlikte, hi\u00e7bir kanunda da (isimsiz s\u00f6zle\u015fmeler) d\u00fczenlenmesi gerekmez. \u00d6nemli olan, yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmenin t\u00fcketici s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011finde olmas\u0131d\u0131r.\nTKHK da d\u00fczenlenmeyen bir davaya ili\u015fkin T\u00fcketici Mahkemesinde a\u00e7\u0131lmayan davaya Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun vermi\u015f oldu\u011fu bir karara g\u00f6re;\n\n\u201c\u2026\u2026Dava, eser s\u00f6zle\u015fmesinden dolay\u0131 olu\u015fan alaca\u011f\u0131n tahsiline ili\u015fkindir. Eldeki davan\u0131n, eser s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131 olan arsa sahibi ile y\u00fcklenici aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bir dava olmad\u0131\u011f\u0131 da belirgindir. Bu sebeple uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n, 4077 Say\u0131l\u0131 T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun kapsam\u0131nda oldu\u011fu ve bu Kanuna g\u00f6re \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gerekti\u011fi her t\u00fcrl\u00fc duraksamadan uzakt\u0131r. An\u0131lan Kanunun 23. maddesinde; bu Kanunun uygulanmas\u0131yla ilgili olarak \u00e7\u0131kacak her t\u00fcrl\u00fc uyu\u015fmazl\u0131klara T\u00fcketici Mahkemelerinde bak\u0131laca\u011f\u0131, h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r\u2026..\u201d27\n\nc. 4077 say\u0131l\u0131 TKHK H\u00fck\u00fcmlerinden Kaynaklanan Di\u011fer Davalar ca. T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti Kararlar\u0131na \u0130tiraz\u00a0Yukar\u0131da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak belirtti\u011fimiz \u00fczere, belli bir de\u011ferin alt\u0131nda olan uyu\u015fmazl\u0131klarda T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti ne ba\u015fvuru zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir. TSHH\u2019 ler mahkeme niteli\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131ndan, bunlar\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu kararlara kar\u015f\u0131 t\u00fcketici mahkemelerinde itiraz yoluna gitme hakk\u0131 taraflara tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130tiraz s\u00fcresi 15 (onbe\u015f) g\u00fcnd\u00fcr.\n\u0130tiraz, TSHH kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131 durdurmaz. Me\u011fer ki talep edilmesi ve bunun hakim taraf\u0131ndan yerinde g\u00f6r\u00fclmesi halinde tedbir yoluyla durdurulmas\u0131n. \u0130tiraz \u00fczerine t\u00fcketici mahkemelerinin verece\u011fi kararlar kesindir.\nUygulamada ise, parasal s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n da bazen (genelde b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde) TSHH\u2019 de a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte. Bu \u015fekilde a\u00e7\u0131lan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonucundaki hakem heyetinin karar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan 28 ve mahkemelerde takdiri delil niteli\u011fi te\u015fkil etti\u011finden, ilaml\u0131 icra yolu ile takibe konu edilmektedir. Bu durumda aleyhine karar verilmi\u015f olan taraf, t\u00fcketici mahkemesinde dava a\u00e7makta ve karar\u0131n icras\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 Mahkemeden talep etmektedir. Bu durumda yap\u0131lmas\u0131 gereken, karar\u0131 ilams\u0131z takibe konu etmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda yap\u0131lan itiraz karar\u0131n icras\u0131n\u0131 durduracakt\u0131r.\n\nKan\u0131m\u0131za g\u00f6re; icra m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ve her sene de\u011fi\u015fsen parasal s\u0131n\u0131r\u0131n ne oldu\u011fu bildirilmesi gerekmektedir.\ncb. T\u00fcketici Haklar\u0131n\u0131 \u0130hlal Eden Durumun Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u00a0Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu nun 10.11.2010 T., 2010\/15-560 E., 2010\/589 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131.\n\nBu kararlar ilam niteli\u011finde de\u011fildir ve ilaml\u0131 icra takibine konulamaz. Ancak uygulamada icra m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri bu kararlar\u0131 ilaml\u0131 icra takibine konu etmektedir.\nBuraya kadar anlat\u0131lan k\u0131s\u0131mda ki uyu\u015fmazl\u0131klar, t\u00fcketici ile sat\u0131c\u0131 aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme sonucu \u00e7\u0131kan ihtilaflard\u0131r. Yasa koyucu bireysel t\u00fcketici haklar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek ve korumakla yetinmi\u015f; genel olarak t\u00fcketicileri ilgilendirilen konular da TKHK\u2019 n\u0131n ihlali nedeniyle kanuna ayk\u0131r\u0131 durumun ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcketici Mahkemelerini g\u00f6revli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 29 T\u00fcketici Mahkemelerine ihlalin tedbiren durdurulmas\u0131na karar verme yetkisi de tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. TKHK. m. 23\/4 gere\u011fince de bu davalar\u0131 a\u00e7maya yetkili Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctleridir.\u00a0Ayr\u0131ca tedbir karar\u0131n\u0131n masraf\u0131, ileride haks\u0131z \u00e7\u0131kan taraftan al\u0131nmak30 suretiyle \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ve varsa mahalli (davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde) yay\u0131mlanan gazetelerde derhal ilan edilecektir.\u00a0cc. Ay\u0131pl\u0131 Olan Seri Mallar\u0131n \u00dcretiminin, Sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 Durdurulmas\u0131 ve Toplat\u0131lmas\u0131\nSat\u0131\u015fa sunulan seri mallar\u0131n ay\u0131pl\u0131 olmas\u0131 b\u00fct\u00fcn t\u00fcketicilerin sa\u011fl\u0131k e g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden bir durum oldu\u011fundan, bu t\u00fcr mallar\u0131n \u00fcretiminin ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131, sat\u0131\u015f amac\u0131yla elinde bulundurulanlardan toplat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Bakanl\u0131k, t\u00fcketiciler ve t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctlerine T\u00fcketici Mahkemelerinde dava a\u00e7ma hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\n\nAyr\u0131ca TKHK: m.24 gere\u011fince \u201cSat\u0131\u015fa sunulan bir seri mal\u0131n ay\u0131pl\u0131 oldu\u011funun mahkeme karar\u0131 ile tespit edilmesi halinde, mal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7ici olarak durdurulur. Mahkeme karar\u0131n\u0131n tebli\u011f tarihinden itibaren en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde mal\u0131n ay\u0131b\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00fcretici-imalat\u00e7\u0131 ve\/veya ithalat\u00e7\u0131 firma uyar\u0131l\u0131r. Mal\u0131n ay\u0131b\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131z olmas\u0131 halinde mal, \u00fcretici-imalat\u00e7\u0131 ve\/veya ithalat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan toplan\u0131r veya toplatt\u0131r\u0131l\u0131r. Toplat\u0131lan mallar ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 risklere g\u00f6re k\u0131smen veya tamamen imha edilir veya ettirilir.\u201d Bu t\u00fcr ay\u0131pl\u0131 mallar\u0131n sebep olduklar\u0131, zararlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc t\u00fcketicilerin maddi ve manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7ma haklar\u0131 sakl\u0131 tutulmu\u015ftur.\n\n<strong>D. T\u00fcketici Mahkemelerinin G\u00f6rev Alan\u0131na Girmeyen Dava ve \u0130\u015fler<\/strong>\na. Parasal De\u011feri Belli Bir Miktar\u0131n Alt\u0131nda Olan Davalar\nG\u00fcndelik ya\u015famda hemen herkes birer t\u00fcketicidir. Bu nedenle t\u00fcketici olarak sat\u0131c\u0131lar ile uyu\u015fmazl\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz birer olgudur. T\u00fcketici haklar\u0131ndan do\u011fan t\u00fcm uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n direk mahkemelere ta\u015f\u0131nmas\u0131 zaten i\u015f yo\u011funlu\u011fu \u00e7ok olan yarg\u0131lama mercilerinin hem i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc artt\u0131racak hem de uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in uzun s\u00fcrelerin beklenmesine neden olacakt\u0131r. Bu nedenle Hukukumuzda filtre niteli\u011finde hakem heyetleri mevcut olup, belirli parasal s\u0131n\u0131r\u0131n 31 alt\u0131nda olan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmaktad\u0131r.\n\nb. \u0130dari Nitelikteki \u0130\u015flem, Karar ve Uygulamalar\nTUTUMLU;s. 136.\n\n\u0130lan masraf\u0131 \u00f6ncelikle Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7esine konulacak \u00f6denekten kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131\n29. Madde ile belirtilmi\u015ftir.\n\nParasal s\u0131n\u0131r\u0131n ne oldu\u011fu her y\u0131l Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenmektedir.\nTKHK. n\u0131n 23. Maddesinde daha \u00f6ncede belirtti\u011fimiz \u00fczere bu kanunun uygulanmas\u0131yla ilgili olarak \u00e7\u0131kacak her t\u00fcrl\u00fc ihtilaflara t\u00fcketici mahkemelerinde bak\u0131l\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn pek te &#8221; olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nitekim \u0130YUK ta d\u00fczenlenen h\u00fck\u00fcmle \u00e7eli\u015fmektedir. Buna g\u00f6re, idarenin yapaca\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc i\u015flem ve karara ba\u015fvurulacak yarg\u0131 mercii t\u00fcketici mahkemeleri de\u011fil, idari yarg\u0131 mercileridir.\n\nTUTUMLU\u2019 nun da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re i\u015fbu h\u00fckm\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131da ki gibi de\u011fi\u015ftirilmesi daha yerinde olacakt\u0131r;\n\n\u201c\u0130dari i\u015flem ve eylemlerden kaynaklananlar hari\u00e7 olmak \u00fczere, bu Kanunun uygulanmas\u0131yla ilgili olarak \u00e7\u0131kacak her t\u00fcrl\u00fc uyu\u015fmazl\u0131\u011fa t\u00fcketici mahkemelerinde bak\u0131l\u0131r.\u201d\n\n<strong>c. Haks\u0131z Fiilden Kaynaklanan Davalar<\/strong>\n4077 say\u0131l\u0131 T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019 un d\u00fczenleme konusu yapt\u0131\u011f\u0131 hukuki ili\u015fkiler t\u00fcr\u00fc, mal ve hizmet piyasalar\u0131nda t\u00fcketiciler ile sat\u0131c\u0131lar veya sa\u011flay\u0131c\u0131lar aras\u0131nda ki s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkileridir. 32 G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u201cHaks\u0131z Fiiller\u201d bu d\u00fczenlemenin d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\nHaks\u0131z fiillerden kaynaklanan t\u00fcm davalar\u0131n Yarg\u0131tay\u2019\u0131n 33 da yerle\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve TBK. H\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince, genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde, genel mahkemelerde a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\nUygulamada, sigorta \u015firketlerinin ihmalkarl\u0131\u011f\u0131 veyahut i\u015flemlerinden do\u011fan davalar ile kredi kartlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 veya kaybolmas\u0131ndan kaynaklanan tazminat davalar\u0131, ka\u00e7ak su ve elektrik kullan\u0131m\u0131 iddias\u0131na dayal\u0131 alacak davalar\u0131 genel mahkemeler yerine hatal\u0131 olarak t\u00fcketici mahkemelerinde a\u00e7\u0131lmaktaysa da mahkemeler G\u00d6REVS\u0130ZL\u0130K karar\u0131 vererek davay\u0131 reddetmektedir.\n\n<strong>d. T\u00fcketici Say\u0131lmayan Ki\u015filerce Al\u0131c\u0131 Konumunda A\u00e7\u0131lan Davalar<\/strong>\nT\u00fcketici s\u0131fat\u0131na haiz olmayan al\u0131c\u0131lar\u0131n talep haklar\u0131 T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131ndaki Kanun kapsam\u0131nda de\u011filse de; t\u00fcketiciye mal satan veya hizmet sa\u011flayan ki\u015fi ve kurumlar\u0131n bu ili\u015fkilerden kaynaklanan davalar\u0131n\u0131 t\u00fcketici mahkemelerinde a\u00e7malar\u0131 gerekmektedir.\n\n<strong>e. YETK\u0130 ve Usule \u0130li\u015fkin D\u00fczenlemeler<\/strong>\nTKHK. m.23\/2 ye g\u00f6re \u201c T\u00fcketici mahkemeleri nezdinde t\u00fcketiciler, t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctleri ve Bakanl\u0131k\u00e7a a\u00e7\u0131lacak davalar her t\u00fcrl\u00fc resim ve har\u00e7tan muaft\u0131r.\u201d Kanun h\u00fckm\u00fcnden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fudur ki; mahkemeye m\u00fcracaatta har\u00e7tan muafiyet hakk\u0131 sadece t\u00fcketiciler, t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctleri ve Bakanl\u0131\u011fa aittir.\n\nTUTUMLU; s. 162.\n\n\u201c\u2026.Davac\u0131 ile daval\u0131lar aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisi bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde (Asliye Hukuk Mahkemesinde) \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gerekir\u2026.\u201d Y4HD., 14.03.2005 T., 1672\/2573 K.\n\nYarg\u0131tay\u2019 \u0131nda yerinde olarak belirtti\u011fi gibi,34 sat\u0131c\u0131lar\u0131n t\u00fcketici aleyhine a\u00e7acaklar\u0131 dava, genel mahkemelerde g\u00f6r\u00fclecek alacak davas\u0131 oldu\u011fundan, bu gibi olaylara 4077 say\u0131l\u0131 Yasa uygulanmaz ve bu davalar\u0131n genel mahkemelerde a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\n\nHer mahkemenin yarg\u0131 yetkisi belli bir co\u011frafi \u00e7evre ile s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r ki, buna \u201cyarg\u0131 \u00e7evresi\u201d denilmektedir. Bu haliyle yetki, bir davaya hangi yerdeki mahkeme taraf\u0131ndan bak\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade eder.\u00a0\u00d6ncelikle belirtmek isteriz ki HMK\u2019 da d\u00fczenlenmi\u015f bulunan yetkili mahkeme ile ilgili kurallardan uygun olanlar\u0131n\u0131n t\u00fcketici mahkemelerinin yetkisini tespitte de uygulanaca\u011f\u0131 tabidir.36 Bunun yan\u0131 s\u0131ra yine HMK\u2019 da d\u00fczenlenen yetki s\u00f6zle\u015fmesi, yetki itiraz\u0131 ve itiraz\u0131n incelenmesi, yetkisizlik karar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lacak i\u015flemlerle ilgili d\u00fczenlemeler de t\u00fcketici mahkemelerinin yetkisi konusunda uygulanacakt\u0131r.\n\nYetkili mahkemenin belirlenmesinde esas al\u0131nacak yerle\u015fim yeri, davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne g\u00f6re tespit edilece\u011finden, bu tarihten sonra daval\u0131n\u0131n yerle\u015fim yerinin de\u011fi\u015fmesi mahkemenin yetkisini etkilemeyecektir.\u00a0T\u00fcketici davalar\u0131 t\u00fcketicinin ikametgah\u0131 mahkemesinde a\u00e7\u0131l\u0131r (TKHK. m.23).\u00a0T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunda ve Banka Kredi Kartlar\u0131 Kanunu\u2019 ndaki Yetki Kurallar\u0131na bakacak olursak; TKHK\u2019 dan do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klar ve Banka Kredi Kartlar\u0131 Kanunu (BKKK) nun \u201cBu Kanunun uygulanmas\u0131yla ilgili uyu\u015fmazl\u0131klarda kart hamilinin t\u00fcketici olmas\u0131 halinde, 4077 say\u0131l\u0131 T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 22 nci ve 23 \u00fcnc\u00fc maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.\u201d \u015feklindeki 44 nc\u00fc maddesi gere\u011fi BKKK\u2019 n\u0131n uygulanmas\u0131yla ilgili uyu\u015fmazl\u0131klarda kart hamilinin t\u00fcketici olmas\u0131 halinde g\u00f6revli mahkeme t\u00fcketici mahkemesi oldu\u011fu gibi yetkiye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm de \u015f\u00f6yledir; \u201cT\u00fcketici davalar\u0131 t\u00fcketicinin ikametgah\u0131 mahkemesinde de a\u00e7\u0131labilir\u201d(TKHK. m.23\/3).\n\nBu h\u00fck\u00fcmle HMK\u2019 da d\u00fczenlenmi\u015f olan genel yetkili mahkeme olan daval\u0131n\u0131n ikametgah\u0131\/yerle\u015fim yeri 37mahkemesinin yan\u0131nda t\u00fcketici kendi ikametgah\u0131 mahkemesinde de dava a\u00e7abilecektir. Yerle\u015fim yerinin ispat\u0131na gelince; Yarg\u0131tay\u2019 \u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 uyar\u0131nca, n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131 yerle\u015fim yerine karine say\u0131lmaktad\u0131r (N\u00fcfus Kanunu m. 4).38\n\nBKKK. 44 nc\u00fc maddesi gere\u011fince kart hamili t\u00fcketici kendi ikametgah\u0131 mahkemesinde de dava a\u00e7abilecektir. Ancak an\u0131lan kanunun 44\/2 maddesine g\u00f6re kart hamiline kar\u015f\u0131 kart\u0131 \u00e7\u0131karan kurulu\u015flarca a\u00e7\u0131lacak davalarda HMK n\u0131n g\u00f6rev ve yetkisine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulanacakt\u0131r.\n\n\u2022 Y13HD., 15.11.1998 K., 11141 E., 12254 K.\n\n\u2022 YILMAZ Ejder; \u201cHukuk S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u201d 7. Bask\u0131, Ankara 2002, s. 1323.\n\n\u2022 KIRMIZI; s. 482.\n\n\u2022 TMK. m. 19 a g\u00f6re yerle\u015fim yeri bir kimsenin s\u00fcrekli kalma niyetiyle oturdu\u011fu yerdir.\n\n\u2022 Y2HD. 14.03.1990 T., 2119\/8313 say\u0131l\u0131 karar\u0131.\n\nS\u00f6zle\u015fmenin Yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Yer Mahkemesi; HMK. Ya g\u00f6re davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte daval\u0131 veya daval\u0131 vekili orda bulunmak \u015fart\u0131yla s\u00f6zle\u015fmenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesi de davaya bakmaya yetkilidir. Tabii bu h\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131 i\u00e7in ilk ko\u015ful, taraflar aras\u0131nda bir s\u00f6zle\u015fmenin bulunmas\u0131d\u0131r.\u00a0S\u00f6zle\u015fmenin \u0130fa Edilece\u011fi Yer Mahkemesi nde ise; s\u00f6zle\u015fmenin icra olundu\u011fu yer mahkemesinde davaya bak\u0131labilece\u011fi HMK da belirtilmi\u015ftir. Bu h\u00fckm\u00fcn de uygulanmas\u0131 ge\u00e7eri bir s\u00f6zle\u015fmenin varl\u0131\u011f\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u00a0\u0130htiyati Haciz Karar\u0131 Veren Mahkemede As\u0131l Dava Y\u00f6n\u00fcnden Yetki de; dava a\u00e7madan \u00f6nce ihtiyati haciz karar\u0131 alan ve bu karar\u0131 uygulayan alacakl\u0131, alacak davas\u0131n\u0131, ihtiyati hacze karar vermi\u015f olan mahkemede a\u00e7ma olana\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r.\u00a0Kar\u015f\u0131l\u0131k Davada Yetkili Mahkemede ise as\u0131l davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesi de yetkilidir. Yetkisiz yerde a\u00e7\u0131lan as\u0131l davaya itiraz etmeyen daval\u0131, bu yetkiyi kabul etmi\u015f say\u0131l\u0131r ve artk bu yerde kar\u015f\u0131l\u0131k davas\u0131n\u0131 a\u00e7abilir.\u00a0Gayrimenkul\u00fcn Ayn\u0131na \u0130 li\u015fkin Davalar gayrimenkul\u00fcn bulundu\u011fu yer mahkemesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu kesin yetki kural\u0131d\u0131r. T\u00fcketici hukuku ba\u011flam\u0131nda bu kural, y\u00fcklenici\/tacir\/\u015firket ten konut ve tatil ama\u00e7l\u0131 ta\u015f\u0131nmaz alan t\u00fcketicinin a\u00e7aca\u011f\u0131 tapu iptal ve tescil davalar\u0131nda ve devre m\u00fclk s\u00f6zle\u015fmeleri ile ilgili davalarda uygulama alan\u0131 bulmaktad\u0131r.\n\n<strong>IV. SONU\u00c7<\/strong>\n\u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlar kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcketici ile sat\u0131c\u0131 aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n s\u00fcratle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesini gerektirmektedir. 39Bu ba\u011flamda, sat\u0131c\u0131 ve \u00fcretici kar\u015f\u0131s\u0131nda daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz durumda bulunan ve bu y\u00fczden korunmaya de\u011fer g\u00f6r\u00fclen t\u00fcketicilerin u\u011frayaca\u011f\u0131 zararlar\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve ortaya \u00e7\u0131kacak uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n hangi mercilerde ve nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fi sorunu b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu ger\u00e7ekten hareketle, t\u00fcketiciler ile sat\u0131c\u0131 ve \u00fcreticiler aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesinde, 4077 say\u0131l\u0131 \u201cT\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u201d iki \u00f6nemli m\u00fcesseseye yer vermi\u015f bulunmaktad\u0131r. Bunlar: \u201cT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyeti\u201d (TKHK. m.22) ile \u201cT\u00fcketici Mahkemeleri\u201d TKHK. m.23)\u2019 dir.\n\nT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetleri, t\u00fcketici ile sat\u0131c\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n dava yoluyla mahkemeye intikalinden \u00f6nce taraflar\u0131n ba\u015fvurusu halinde, s\u00f6z konusu uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n zaman kayb\u0131 \u00f6nlenerek h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flama ve bu arada mahkemelerin b\u00fcrokratik etkilerinden kurtarma amac\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\n\nT\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019da uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin di\u011fer bir yol olarak, \u201cT\u00fcketici Mahkemeleri\u2019 ne yer vermi\u015ftir. T\u00fcketici mahkemeleri, yarg\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisinde yer alan genel h\u00fck\u00fcm mahkemeleri yan\u0131nda \u00f6zel konumdaki mahkemelerdir. Bu mahkemeler, TKHK. m. 23 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca; T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanundan do\u011facak her t\u00fcrl\u00fc uyu\u015fmazl\u0131\u011fa bakmak \u00fczere\n\nULUKAPI;\n\nkurulmu\u015f mahkemelerdir. S\u00f6z konusu mahkemelerin ihdas\u0131yla, bug\u00fcn i\u00e7in \u00fclkemizde genel mahkemelerin gerek i\u015f y\u00fcklerinin fazla olmas\u0131 ve davalar\u0131n uzamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda gerek ihtisas isteyen bir alana y\u00f6nelik olmas\u0131 nedeniyle, t\u00fcketici uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\n\nAyr\u0131ca, t\u00fcketici mahkemelerinde uygulanacak prosed\u00fcr\u00fcn \u201cbasit yarg\u0131lama usul\u00fc\u201d (TKHK.m.23\/3)\u2019n\u00fcn kabul edilmi\u015f olmas\u0131, davalar\u0131n basit ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir. \u00dclkemizde mahkemelerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn olduk\u00e7a fazla olmas\u0131 ve hakim azl\u0131\u011f\u0131 gibi nedenlerle davalar\u0131n uzamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u201cT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetleri\u2019 ne ger\u00e7ek anlamda yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131r\u0131larak, verdikleri kararlar\u0131n bir mahkeme karar\u0131 \u015feklinde maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm olu\u015fturabilmesi ve bu heyetlerin \u00fcye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n hukuk\u00e7u olmas\u0131 yukar\u0131da anlat\u0131lan olumsuzluklar\u0131 genel olarak \u00e7\u00f6zmede etkili olaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz.\n\nT\u00fcm bu anlat\u0131lanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bilirki\u015fi \u00f6deneklerinin h\u0131zl\u0131 ve eksiksiz olarak yap\u0131lmas\u0131 tanzim edilecek raporlar\u0131n teknik a\u00e7\u0131dan incelenmi\u015f olmas\u0131 hususunda daha etkili olacakt\u0131r.\nKanaatimizce, h\u0131zl\u0131 ve usul ekonomisi y\u00f6n\u00fcnden uygun olan T\u00fcketici Hakem Heyetleri nin varl\u0131\u011f\u0131 hususunda halk\u0131n bilgilendirilmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan ba\u015fvuru sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 ve yerinde bir \u015f ekilde sonu\u00e7lanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde Heyet\u00a0\u00fcyelerinin hukuk\u00e7ular aras\u0131ndan se\u00e7ilmesinde fayda g\u00f6rmekteyiz.\n\nULUKAPI; s. 8.\n\n<strong><em>KAYNAK\u00c7A<\/em><\/strong>\n\n1. AK\u0130PEK G. Jale\/AKINT\u00dcRK Turgut; \u201cKi\u015filer Hukuku\u201d, Beta Yay\u0131nlar\u0131, Yenilenmi\u015f 6. B., Ocak-\u0130stanbul 2007\n\n2. ASLAN \u0130. Y\u0131lmaz; \u201c T\u00fcketici Hukuku\u201d, 2. Bask\u0131, Bursa 2004,\n\n6. \u00d6ZBEK Mustafa; \u201cAlternatif Uyu\u015fmazl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc\u201d, Ankara 2004\n\n7. TUNCAY Can; \u201cToplu \u0130\u015f Hukuku\u201d, Beta Yay\u0131nlar\u0131, 2. B., A\u011fustos 2010 \u0130stanbul\n\n8. TUTUMLU Mehmet Akif; \u201cT\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetlerinin Yap\u0131s\u0131, \u0130\u015fleyi\u015fi, Sorunlar\u0131 ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri\u201d Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara 2006\n\n3. ILDIR G\u00fclg\u00fcn; \u201cAlternatif Uyu\u015fmazl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc (Medeni Yarg\u0131ya Alternatif Y\u00f6ntemler)\u201d, Ankara 2003\n\n4. KIRMIZI Mustafa; \u201cT\u00fcketici Hukuku\u201d, Bilge yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara -May\u0131s 2011\n\n5. McCARTHY \u015e AH\u0130N Oya; \u201cS\u00f6zle\u015fme Serbestisinin Bir S\u0131n\u0131r\u0131 Olarak T\u00fcketici Hukuku ve Uygulamas\u0131\u201d, makale\n\n9. TUTUMLU Mehmet Akif; \u201cT\u00fcketici Mahkemeleri G\u00f6rev ve Yetki S\u0131n\u0131rlar\u0131\u201d Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara 2006\n10.ULUKAPI \u00d6mer; \u201cT\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun \u00c7er\u00e7evesinde Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131 (T\u00fcketici Mahkemeleri)\u201d, Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi 1996, C:5 Say\u0131 1-2, Prof. Dr. \u015eakir Berki\u2019 ye Arma\u011fan,\n(s. 77-101)\n\n11.YILMAZ Ejder; \u201cHukuk S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u201d 7. Bask\u0131, Ankara 2002\n12.ZEVKL\u0130LER Ayd\u0131n; \u201cA\u00e7\u0131klamal\u0131 T\u00fcketici Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u201d Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131\n15.T\u00fcketici Sorunlar\u0131 Hakem Heyetlerine Ba\u015fvuru say\u0131s\u0131., eri\u015fim tarihi 26.10.2013.","protected":false},"excerpt":{"rendered":"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z ba\u015flar\u0131na \u00e7\u00f6zemeyecekleri anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve t\u00fcketici menfaatlerini korumak amac\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmler aranmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hemen hemen&#8230;","protected":false},"author":1,"featured_media":4830,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-2769","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tuketici-hukuku"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>T\u00fcketici Hakem Heyetleri - \u00c7elik Avukatl\u0131k<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00fcketici Hakem Heyetleri - \u00c7elik Avukatl\u0131k\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u00c7elik Avukatl\u0131k\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-03-10T22:24:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"36 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/\",\"url\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/\",\"name\":\"T\u00fcketici Hakem Heyetleri - \u00c7elik Avukatl\u0131k\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2017-03-10T22:24:35+00:00\",\"dateModified\":\"2017-03-10T22:24:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/#\/schema\/person\/23046b562652cbb6934aef5cc85430b6\"},\"description\":\"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/\",\"name\":\"\u00c7elik Avukatl\u0131k\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/#\/schema\/person\/23046b562652cbb6934aef5cc85430b6\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/celikavukatlik.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e20087e7ca30182a622897e0557cac9eb8b7273435c0130c75a2ad3bf2d5295f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e20087e7ca30182a622897e0557cac9eb8b7273435c0130c75a2ad3bf2d5295f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/celikavukatlik.com\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00fcketici Hakem Heyetleri - \u00c7elik Avukatl\u0131k","description":"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"T\u00fcketici Hakem Heyetleri - \u00c7elik Avukatl\u0131k","og_description":"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z","og_url":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/","og_site_name":"\u00c7elik Avukatl\u0131k","article_published_time":"2017-03-10T22:24:35+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"admin","Tahmini okuma s\u00fcresi":"36 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/","url":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/","name":"T\u00fcketici Hakem Heyetleri - \u00c7elik Avukatl\u0131k","isPartOf":{"@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2017-03-10T22:24:35+00:00","dateModified":"2017-03-10T22:24:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/#\/schema\/person\/23046b562652cbb6934aef5cc85430b6"},"description":"I. G\u0130R\u0130\u015e \u0130ktisadi ve sosyal alanlardaki geni\u015fleme ve geli\u015fmeler ile serbest piyasa ekonomisinin de\u011fi\u015fen \u015fartlan kar\u015f\u0131s\u0131nda beliren sorunlar\u0131 yaln\u0131z","inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/tuketici-hakem-heyetleri\/#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/#website","url":"https:\/\/celikavukatlik.com\/","name":"\u00c7elik Avukatl\u0131k","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/celikavukatlik.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/#\/schema\/person\/23046b562652cbb6934aef5cc85430b6","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/celikavukatlik.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e20087e7ca30182a622897e0557cac9eb8b7273435c0130c75a2ad3bf2d5295f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e20087e7ca30182a622897e0557cac9eb8b7273435c0130c75a2ad3bf2d5295f?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/celikavukatlik.com"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2769"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2769\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/celikavukatlik.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}